En tge mesira è AGOV digitalmain suveran?
Situaziun iniziala
AGOV vegn sviluppà e manà en collavuraziun cun partenaris economics svizzers. Il manaschi succeda sin incumbensa da la Chanzlia federala svizra en centers da calculaziun da la Confederaziun sco er – per augmentar la resilienza – supplementarmain en centers da calculaziun privats svizzers cun proprietad svizra.
L’infrastructura necessaria per il manaschi e l’utilisaziun da AGOV lung l’entira chadaina da creaziun da valur – dals utilisaders finals sur l’approvvizionament d’energia e l’infrastructura d’internet fin al sistem AGOV sez sco er a las infrastructuras ed als sistems spezialisads da las autoritads – è inherentamain ed inevitablamain integrada en contexts internaziunals. Questa integraziun pertutga tut ils livels, en spezial software, hardware, structuras organisatoricas sco er il know-how sutgiacent.
Classificaziun scientifica
La dumonda en tge mesira AGOV è digitalmain suveran na po betg vegnir respundida en ina suletta frasa. Ella pretenda ina analisa sistematica e differenziada tenor concepts scientifics etablids e sur tut ils cumponents che constituan AGOV.
Gia sin nivel conceptual sa mussa che «suveranitad digitala» n’è betg in term definì en moda unitara. En la litteratura scientifica vegn el interpretà tenor il context en differentas modas: sco capacitad d’autodeterminaziun tecnologica, sco controlla sur datas e flussi d’infurmaziun, sco ancoraziun giuridica u sco independenza economica dad acturs externs [1][2]. Questa pluralitad n’è betg expressiun d’ina mancanza da precisiun, mabain reflectescha il caracter multidimensiunal da la suveranitad digitala. Ina valitaziun fundada pretenda perquai da precisar cleramain sin tge dimensiun che sa referescha.
Sche quests differents punts da vista vegnan applitgads sin AGOV, sa mussa che ina consideraziun isolada da singuls cumponents dal sistem na tanscha betg. AGOV n’è betg in sistem monolitic, mabain ina structura cumplexa che consista da numerus elements tecnics ed organisatorics. Quai cumpiglia software d’applicaziun, bibliotecas e frameworks, sistems operativs, hardware, cumponents criptografics sco er l’infrastructura da rait sutgiacenta. Mintga nivel dependa puspè dad ulteriurs cumponents. En la litteratura speziala vegn questa structura descritta sco in’architectura da dependenzas profondamain stratificada [3].
Questa architectura, che tanscha fin als pli pitschens cumponents e vegn descritta sco structura da dependenzas stratificadas profundas – qua designada sco atomicitad – furma ina sfida centrala per valitar la suveranitad digitala. Ina analisa consequenta stuess resguardar mintga nivel fin a cumponents electronics e lur chadainas da furniziun: l’origin dals semiconducturs, l’integritad dal firmware, las dependenzas en bibliotecas da software utilisadas sco er las cundiziuns da lur svilup e mantegniment. La retschertga davart la segirezza e resilienza da chadainas da furniziun IT mussa che gist questas dependenzas profundas èn facturs decisivs per la controlla e la fidanza en sistems digitals [4]. En quest context na cumpara la suveranitad digitala betg sco in stadi binar, mabain sco ina caracteristica graduada e multilivella, che dependa fermamain da la profunditad da l’analisa.
Ultra da quai na sa mussa la valur effectiva da AGOV betg en la plattafurma isolada, mabain pir en l’interacziun tranter utilisaders finals ed autoritads. Il niz nascha en questa relaziun ed è part d’ina chadaina da creaziun da valur digitala pli vasta. En la teoria da sistems e spezialmain en la retschertga davart sistems sociotecnics vegn accentuà che sistems digitals ston vegnir chapids sco interplay tranter cumponents tecnics, acturs umans e cundiziuns organisatoricas [5]. Ina valitaziun da la suveranitad digitala sto perquai resguardar questa entira chadaina.
Da vart dals utilisaders finals cumpiglia quai ils apparats utilisads, ils sistems operativs e las applicaziuns che vegnan duvradas sco er lur configuraziuns da segirezza. Era qua existan dependenzas structuralas, per exempel da furniturs globals da plattafurmas, producents ed ecosistems da software. La suveranitad digitala n’è perquai betg sulettamain ina caracteristica da sistems statals, mabain er ina dumonda da l’integraziun tecnologica ed organisatorica dals utilisaders sezs.
Tranter utilisaders finals ed autoritads sa chatta il nivel da connexiun e transport. Retschas da telecommunicaziun, furniturs da servetschs d’internet, novitads da routing e vias da datas internaziunalas èn premissas fundamentalas per mintga utilisaziun dad AGOV. La retschertga davart la governance d’internet e l’infrastructura digitala mussa che er quests nivels èn caracterisads da dependenzas cumplexas e savens transcunfinalas [6]. Lur controlla, resilienza e fidanza èn perquai parts integralas d’ina valitaziun da la suveranitad digitala.
Da vart da las autoritads vegnan applicaziuns spezialisadas, registers, sistems backend sco er infrastructuras da manaschi e hosting en il focus. Era qua existan dependenzas areguard tecnologias utilisadas, models da manaschi e structuras organisatoricas che ston vegnir integradas en la valitaziun cumplessiva.
L’atomicitad descritta cuntinuescha lung l’entira chadaina da creaziun da valur. Apparats finals cuntegnan cumponents da chadainas da furniziun globalas, infrastructuras da rait sa basan sin hardware e software sviluppads internaziunalmain, e schizunt premissas fundamentalas sco l’energia fan part dal sistem global. Quai maina en consequenza a dumondas che surpassan il context IT stretg: il rolla d’infrastructuras fisicas, l’impurtanza da l’approvvizionament d’energia e l’integraziun da sistems digitals en contexts industrials globals.
En quest context daventa cler che la suveranitad digitala na po betg vegnir chapida sco ina caracteristica absoluta. Ella è relativa, dependenta da las definiziuns e dal nivel d’analisa elegì. Ella è repartida sin numerus cumponents tecnics ed organisatorics ed integrada en ina rait cumplexa da dependenzas che surpassa cleramain in singul sistem.
Per AGOV signifitga quai che la dumonda da la suveranitad digitala po vegnir respundida mo en il context dal sistem global. Decisiv n’è betg sulettamain la plattafurma, mabain l’interacziun da tut ils elements participads – dals utilisaders finals sur l’infrastructura da rait fin als sistems da las autoritads. La suveranitad digitala n’è pia betg ina caracteristica statica, mabain ina incumbensa cuntinuanta che cumpiglia tut ils nivels da quest sistem.
Referenzas
[1] Florian Pohle; Thorsten Thiel (2020): Digital Sovereignty.
[2] Stéphane Couture; Sophie Toupin (2019): What does the notion of sovereignty mean when referring to the digital?
[3] Andrew S. Tanenbaum; Herbert Bos (2015): Modern Operating Systems.
[4] Nir Kshetri (2018): The Economics of Cybersecurity: A Supply Chain Perspective.
[5] Eric Trist; Ken Bamforth (1951): Some Social and Psychological Consequences of the Longwall Method.
[6] Laura DeNardis (2014): The Global War for Internet Governance.