Concepziun da l’extensiun sectoriala dad AGOV
Tenor l’artitgel 11 alinea 3 da la Lescha federala dals 17 da mars 2023 davart l’utilisaziun da meds electronics per ademplir incumbensas da las autoritads (LMEIA; CS 172.019) pon meds TIC da la Confederaziun sco AGOV vegnir mess a disposiziun dals chantuns e da las vischnancas sco er d’organisaziuns e da persunas dal dretg public u privat, uschenavant ch’ellas èn responsablas per l’execuziun dal dretg federal. Per l’execuziun dal dretg chantunal pon quests meds ultra da quai vegnir mess a disposiziun, sche:
- a. quests meds vegnan mess a disposiziun a medem temp per ademplir incumbensas da las autoritads federalas;
- b. l’adempliment da las incumbensas principalas da l’autoritad federala pertutgada na vegn betg pregiuditgà; e
- c. na vegnan betg duvrads meds materials e persunals supplementars considerabels.
La LMEIA na restrenscha pia betg l’utilisaziun dad AGOV exclusivamain ad autoritads en il senn stretg. Ella permetta er l’utilisaziun dad AGOV tras organisaziuns da dretg public u privat « vischinas a las autoritads » che exequeschan dretg federal u – sut tschertas cundiziuns – dretg chantunal. La regulaziun tegna uschia quint da la diversitad instituziunala da l’adempliment d’incumbensas statalas en Svizra.
Per differents motivs po nascher il basegn d’utilisar AGOV er ordaifer quest champ. L’extensiun sectoriala correspundenta dad AGOV è suttamessa als princips constituziunals relevants per intervenziuns en ils dretgs fundamentals, en spezial en la libertad economica. Quai pretenda en spezial ina basa legala, in cler interess public sco er ina concepziun proporziunala da l’intervenziun. En il rom dal svilup digital duai l’extensiun vegnir examinada e sviluppada vinavant cun resguardar questas cundiziuns generalas: avunda vasta per che AGOV possia contribuir optimalmain a la prosperitad digitala da la Svizra; avunda restrenschida per che la libertad economica restia garantida.
Tar sistems da login e d’autentificaziun è questa delimitaziun spezialmain pretensiusa. Il niz d’ina soluziun communabla crescha cun sia derasaziun (effect da rait). Pli bleras autoritads ed instituziuns colliadas cun ellas che utiliseschan la medema autentificaziun fidadaivla e damain contos parallels, proceduras da login differentas ed integraziuns tecnicas separadas èn necessarias. Ina infrastructura statala na dastga dentant betg penetrar en secturs privats ed economics allontanads dal stadi senza in interess public suffizient e senza respectar il princip da proporziunalitad.
Ils cunfins d’extensiun tractads qua valan per ils sistems e las organisaziuns che utiliseschan AGOV sco prestaziun d’autentificaziun respectivamain che collian AGOV cun lur sistems ed applicaziuns. Per questas applicaziuns stat AGOV a disposiziun da las persunas en tut il mund e po vegnir utilisà privatamain u professiunalmain, er per incumbensa d’ina organisaziun.
Il rom giuridic
Ina ulteriura extensiun po vegnir pussibilitada tras basas legalas spezialas. Quellas pon render AGOV accessibel per secturs che van sur il champ avert tras la LMEIA ora, nua ch’i exista dentant in interess public suffizient per l’utilisaziun d’ina infrastructura statala d’autentificaziun.
Questa extensiun è essenziala per la digitalisaziun da la Svizra. Process digitals sa distinguan en spezial tras il fatg ch’els na sa splegan betg mo entaifer silos organisads verticalmain, mabain er orizontalmain sur differentas organisaziuns ora. Ils process ed ils flux da datas vegnan concepids end-to-end sur autoritads, nivels statals, instituziuns e furmas d’organisaziun ora. Uschia pon vegnir realisads ils finamiras d’effizienza, qualitad e facilitad d’utilisaziun. Las delimitaziuns giuridicas d’ina infrastructura na correspundan betg adina als cunfins spezialisads dals process ch’ella duai sustegnair.
Sche, entaifer il medem process, in sistem dastga utilisar AGOV ed il proxim betg, resultan contos supplementars, differentas proceduras da login e rupturas en la chadaina da process. Talas rupturas na pon betg adina vegnir evitadas. Ellas na duessan dentant betg restar mo perquai che las basas legalas n’han betg suandà il svilup dals process digitals.
Ina extensiun dad AGOV sin basa d’ina legislaziun speziala na dastga esser ni pauschala ni illimitada. Ella è inditgada là nua ch’ina utilisaziun cuntinuada creescha in cler niz public, meglierescha la segirezza e la facilitad d’utilisaziun ed è cumpatibla cun ina delimitaziun adequata envers il martgà.
Ord vista actuala ston ils cunfins d’extensiun vegnir schlargiads surtut en trais secturs.
Fatgs da sanadad
En il sectur da sanadad na dastga betg sa furmar in foss d’autentificaziun tranter il dossier da sanadad ed ils sistems primars dals furniturs da prestaziuns.
Il dretg sto reglar l’utilisaziun dad AGOV en il sectur da sanadad uschia che process che tutgan ensemen na vegnian betg separads tras il cunfin d’in sistem. In’avertura giuridica che permetta AGOV per il dossier da sanadad, ma che finescha al cunfin da quel, fiss memia stretga.
Per las persunas pertutgadas furman il dossier da sanadad ed ils sistems primars parts dal medem process da tractament. Differentas classificaziuns giuridicas dals sistems participads na dastgan betg, senza in motiv objectiv, chaschunar ch’i dovria plirs contos e pliras proceduras da login entaifer quest process.
Las basas giuridicas ston perquai permetter l’utilisaziun dad AGOV er en sistems primars colliads directamain cun il dossier da sanadad, sche quai serva al provediment da sanadad ed è objectivamain giustifitgà.
I na va betg per avrir AGOV en moda generala per il martgà da sanadad. I va per impedir in foss d’autentificaziun tranter process da sanadad che tutgan ensemen.
Scolas autas
En il sectur da las scolas autas duess AGOV pudair vegnir utilisà sin l’entir territori. Ina scola auta renconuschida na duess betg vegnir exclusa mo perquai ch’ella ha ina purtadra privata e betg publica.
Decisivas èn sia integraziun en il sistem svizzer renconuschì da las scolas autas, il cas d’utilisaziun concret ed il connex cun in’incumbensa publica. Sche scolas autas publicas pon utilisar AGOV, scolas autas privatas dentant betg, resulta in cunfin che sa lascha strusch giustifitgar objectivamain entaifer la medema cuntrada da furmaziun e perscrutaziun.
Students, perscrutaders e persunas d’instrucziun sa movan tranter scolas autas, instruments statals da promoziun, programs da mobilitad, proceduras d’autoritad ed ulteriuras prestaziuns publicas. Differents munds d’autentificaziun engrevgeschan quests passagis ed impedeschan process cuntinuants.
Las basas giuridicas sectorialas necessarias duessan perquai permetter l’utilisaziun dad AGOV er per scolas autas privatas renconuschidas. Ina purtadra privata suletta na dastga betg esser in motiv d’exclusiun.
Furniturs da servetschs spezialisads a l’interfatscha cun il stadi
In terz sectur pertutga furniturs da servetschs spezialisads che concepeschan ils passagis digitals tranter persunas privatas ed autoritads.
Betg mintga prestaziun commerziala cun in connex ad in’autoritad duai pudair utilisar AGOV. I dat dentant prestaziuns ch’èn colliadas funcziunalmain stretgamain cun ina procedura d’autoritad e che furman ina part da la chadaina digitala tranter ina persuna ed il stadi.
Ins po s’imaginar in servetsch per la decleraziun da taglia, tar il qual ina persuna obligada da pajar taglia s’autentifitgescha cun AGOV, prepara sia decleraziun e rimna ils documents necessaris. Sch’il servetsch da transmissiun u da consegna che suonda na dastga betg utilisar AGOV, vegn l’autentificaziun cuntinuanta interrutta exactamain al passadi vers l’autoritad.
En tals cas po esser necessaria ina avertura sin basa d’ina legislaziun speziala cun cundiziuns cleras. L’utilisaziun sto esser colliada directamain cun ina procedura determinada d’ina autoritad, purtar in niz concret a las persunas pertutgadas e satisfar a pretensiuns liantas concernent la segirezza e la protecziun da datas.
L’access sto vegnir reglà tenor criteris objectivs e neutrals envers la concurrenza. Furniturs cumparegliabels ston pudair survegnir access sut premissas cumparegliablas. L’utilisaziun dad AGOV na dastga ni parair ina recumandaziun statala per in model da fatschenta ni procurar in avantatg betg giustifitgà ad interpresas singulas.
En tals cas metta il stadi a disposiziun ina prestaziun d’autentificaziun per in passadi cleramain delimità vers ina procedura d’autoritad. El na surpiglia tras quai ni la responsabladad per la prestaziun commerziala ni la valitaziun dal cuntegn da quella.
Parallelas istoricas
L’extensiun controllada d’ina infrastructura digitala statala sur ses champ d’utilisaziun oriund ora n’è nagin nov fenomen.
La parallela la pli directa è sedex. La plattafurma è vegnida construida en il rom da la modernisaziun da la dumbraziun dal pievel ed è en funcziun dapi ils 15 da schaner 2008. Silsuenter è ella vegnida averta per numerus ulteriurs secturs d’utilisaziun. Oz vegn sedex utilisà da passa 8000 unitads organisatorias en dapli che 80 domenas, tranter quellas la Confederaziun, ils chantuns, las vischnancas, interpresas ed associaziuns.
sedex mussa ina via da svilup pussaivla: ina infrastructura vegn creada per in intent statal cleramain delimità. Cun il temp sa mussa ch’ella po crear in niz considerabel er en ulteriurs secturs. Sia extensiun na succeda lura betg senza controlla, mabain tenor domenas, sut cundiziuns definidas e cun resguardar las basas legalas necessarias, che ston eventualmain anc vegnir creadas.
La parallela na vul betg dir che AGOV duai avair il medem circul da participants sco sedex. Ella mussa dentant ch’il champ d’utilisaziun oriund d’ina infrastructura statala na determinescha betg necessariamain sia extensiun definitiva.
In’ulteriura parallela, main directa, è il numer da l’AVS. El è in identificatur e betg in sistem d’autentificaziun. La parallela na pertutga perquai betg sia funcziun tecnica, mabain ses svilup giuridic e politic.
Il numer AVS è vegnì creà per in intent cleramain definì dal dretg da las assicuranzas socialas. Cun la digitalisaziun ha el acquistà impurtanza er per ulteriurs process d’autoritads. Correspundentamain èn vegnidas creadas pass per pass basas legalas sectorialas per in champ d’applicaziun pli vast. Sia utilisaziun sistematica pli vasta tras las autoritads n’è betg vegnida admessa mo sin basa da ses niz pratic, mabain reglada explicitamain en la lescha. Las disposiziuns correspundentas èn entradas en vigur il 1. da schaner 2022.
Qua sa chatta la parallela cun AGOV: il niz tecnic d’ina infrastructura na tanscha betg sco basa per sia extensiun. Sche il rom giuridic oriund na basta betg, dovri ina decisiun politica ed ina basa giuridica legitimada democraticamain.
Process politic e legislativ
Il svilup dals cunfins sectorials dad AGOV sto vegnir inizià baud avunda sin il plaun politic. Process legislativs dovran temp. Els na dastgan betg cumenzar pir cura ch’in project concret da digitalisaziun naufragescha directamain per mancanza d’ina basa giuridica.
La Confederaziun, ils chantuns ed ils secturs pertutgads duessan perquai etablir ensemen in process permanent. En quel ston vegnir registrads cas d’utilisaziun gia bloccads u previsibels, valitads tenor criteris unitars e priorisads politicamain. Sin questa basa ston las lavurs legislativas necessarias vegnir iniziadas ad ura.
I sto vegnir examinà en spezial en mintga cas, sch’i exista in cler interess public, sche l’utilisaziun dad AGOV permetta in process digital cuntinuà, sche ina prestaziun statala d’autentificaziun è necessaria e proporziunala e co che l’intervenziun en la libertad economica colliada cun questa prestaziun statala po vegnir concepida en moda proporziunala.
I na duess betg vegnir sviluppada ina logica giuridica dal tuttafatg nova per mintga cas singul. Situaziuns recurrentas ston manar a princips chapaivels: per instituziuns cun incumbensas publicas, per instituziuns renconuschidas da secturs reglads e per furniturs da servetschs spezialisads a passagis cleramain definids vers il stadi.
AGOV na duai betg vegnir extendì mo perquai ch’ina extensiun è tecnicamain pussaivla. El duai pudair vegnir utilisà là, nua ch’ina infrastructura statala communabla d’autentificaziun stgaffescha in cler niz public, collia process che tutgan ensemen ed evitescha rupturas da login nunnecessarias.
Medemamain duai l’utilisaziun dad AGOV restar limitada là nua ch’i n’exista nagin intent statal suffizient e nua ch’i n’è necessaria nagina intervenziun sin il martgà.
Ils cunfins d’extensiun na ston perquai vegnir fixads ni uschè vast sco pussaivel ni uschè stretg sco pussaivel.
Els ston vegnir fixads correctamain.
Quai vul dir: mantegnair il coc statal, permetter passagis raschunaivels e sviluppar vinavant las basas giuridicas là, nua ch’ils cunfins actuals separan process che tutgan ensemen ed impedeschan uschia la prosperitad digitala da la Svizra.
L’extensiun sectoriala dad AGOV n’è betg in’expansiun per sasezza. Ella è in’incumbensa politica permanenta per ina Svizra digitala coerenta.